NFZ o wydatkach na programy lekowe. Szczególnie kosztowne były dwa z nich

Programy lekowe to specjalne programy finansowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia, w ramach których pacjenci mają dostęp do kosztownych leków czy terapii nieobjętych standardową refundacją. To często jedyna szansa leczenia pacjentów obarczonych poważną chorobą, najczęściej dotyczą chorób przewlekłych, rzadkich i nowotworowych.

Programy lekowe to świadczenia gwarantowane, a więc bezpłatne dla pacjenta. Jak wyjaśnia Ministerstwo Zdrowia, leczenie w ramach programu odbywa się z zastosowaniem innowacyjnych, kosztownych substancji czynnych, które nie są finansowane w ramach innych świadczeń gwarantowanych. Leczenie jest prowadzone w wybranych jednostkach chorobowych i obejmuje ściśle zdefiniowaną grupę pacjentów. Decyzję o kwalifikacji do programu podejmuje lekarz placówki realizującej program, na podstawie szczegółowych kryteriów.

Prawie 13 mld na programy lekowe

Obecnie w polskim systemie ochrony zdrowia działa sto kilkadziesiąt programów. NFZ przedstawił niedawno całkowity koszt ich funkcjonowania w ubiegłym roku. W 2025 r. pacjenci byli leczeni w ramach 140 programów.

W sumie uczestniczyło w nich 329 486 pacjentów, a łączna kwota refundacji leków rozliczona w tych programach wyniosła ponad 12,8 mld zł.

Pacjenci byli leczeni m.in. w 

• onkologii,
• neurologii,
• reumatologii,
• okulistyki,
• dermatologii,
• chorobach rzadkich.

Najdroższe programy lekowe

Do najbardziej kosztownych programów lekowych w 2025 r. należały:

• B.9 — leczenie chorych na raka piersi,
• B.6 — leczenie chorych na raka płuca oraz międzybłoniaka opłucnej.

Wartość refundacji leków w tych programach wyniosła ponad 1,3 mld zł.

Łączna kwota refundacji leków rozliczona w programach lekowych w 2025 r. wyniosła ponad 12,8 mld zł. Ponad połowę tej kwoty stanowiła refundacja leków w programach onkologicznych. To ponad 7,1 mld zł.

To oznacza, że 20–25 proc. programów pochłania 80 proc. całkowitej wartości refundacji świadczeń związanych z podaniem leków.

Natomiast najwięcej pacjentów objął program B.70 — leczenie pacjentów z chorobami siatkówki. W ubiegłym roku uczestniczyło w nim 63 890 osób.

Programy lekowe – jak znaleźć?

Informacje o wykazie leków oraz środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego dostępnych w programach lekowych znajdują się w części B listy leków refundowanych. Jest regularnie wydawana w formie Obwieszczenia Ministra Zdrowia.

Informacje o programach lekowych, substancjach czynnych stosowanych w terapiach, a także o placówkach realizujących programy w poszczególnych województwach można znaleźć w wyszukiwarce na stronach NFZ.

Informacje są udzielane także przez pracowników poszczególnych oddziałów wojewódzkich NFZ.